PMK is A noBAD Friend

Hiệu sửa máy ảnh “cổ nhất” Hà Thành

Giữa không gian tấp nập của phố phường Hà Nội, có một hiệu sửa máy ảnh “cổ” khiêm nhường nằm nép mình trong con phố nhỏ Phùng Khắc Khoan. Ít ai biết rằng, cái hiệu sửa máy ảnh ấy đã có tuổi đời hàng thế kỷ và chủ nhân của nó là một người Hà Nội, yêu Hà Nội đến vô cùng.
hieu_sua_may_anh
Lần theo từng bậc cầu thang gỗ dốc đứng, khó khăn lắm tôi mới leo lên gác 2 của căn nhà. Ông Phượng, chủ nhân của ngôi nhà và cũng là thợ sửa máy ảnh lâu năm nhìn tôi cười hiền: “Ai đến đây lần đầu cũng thấy lạ lẫm thế, nhà cổ mà, nếu không quen, chắc không dám leo lên cầu thang nữa…”. Với giọng trầm ấm, lối trò chuyện rất duyên, ông Phượng kể cho tôi nghe về cái nghiệp sửa máy ảnh của mình.
Tính đến nay, gia đình ông đã có 4 đời sửa máy ảnh. Từ khi còn niên thiếu, ông đã quen với việc ngồi cạnh giúp bố nhặt những chiếc ốc vương vãi trên sàn. Nghề đã ngấm vào ông lúc nào không hay. Sau những ngày tháng chăm chú ngồi cạnh bố quan sát, năm 18 tuổi ông đã có thể tự tháo lắp và sửa chữa hoàn thiện một cái máy ảnh trong vòng nửa tiếng.
hieu_sua_may_anh_1
Cho đến tận bây giờ, ông không thể nhớ nổi mình đã từng sửa bao nhiêu máy cho bao nhiêu hành khách từ khắp miền Bắc, Trung, Nam, thậm chí có nhiều khách là người nước ngoài. Ông tâm sự, những năm 60 của thế kỷ 20, khi chiếc máy ảnh còn xa lạ với nhiều người dân, ông Phượng đã nhận sửa chữa rất nhiều máy ảnh, trong đó phần lớn là máy ảnh cổ, máy ảnh cơ quan trong của các cơ quan báo chí, an ninh, tình báo… Ngày đó, ông đã từng bỏ bữa trưa, quên ăn bữa tối để sửa cho bằng được những chiếc máy ảnh của anh em phóng viên, bè bạn ngay trong hầm trú ẩn. Với đồ nghề đơn giản: tuốc-nơ-vít, bút thử điện, đồng hồ điện, ông Phượng cùng những thành viên thuộc các thế hệ khác nhau trong gia đình mình đã làm nghề sửa chữa này suốt gần một thế kỷ qua. Ông bảo rằng: “Giản dị thế thôi, quan trọng là phải cẩn thận. Bên cạnh đó, muốn sửa được chiếc máy ảnh tốt, trước hết tôi phải rèn luyện tính kiên trì, tỉ mỉ và tinh thần ham học hỏi không ngừng sáng tạo. Bốn đời nhà tôi làm nghề sửa máy ảnh đều truyền lại cho con cháu điều cơ bản ấy ”. Cái nghề này cũng khá nguy hiểm, đèn flash có điện cao áp 350V, máy có điện áp 6V. Nếu không cẩn thận, điện ở đèn truyền sang người cũng làm ngã ngửa ra, hoặc phóng sang máy làm hỏng ngay lập tức. Trước khi sửa, phải kiểm tra, khử hết điện trong máy rồi mới làm gì thì làm. Ông Phượng tâm sự: “sửa máy ảnh uy tín mấy đời nhưng chúng tôi cũng vẫn phải bó tay trước ba tình huống: khi không có linh kiện thay thế, khi chiếc máy bị thợ trước hoặc chủ máy phá nát rồi hoặc giá sửa chữa cao quá 50% giá trị của chiếc máy. Chúng tôi lao động chân chính nên không tham của khách hàng”. Dù gắn bó với máy ảnh phim trong nhiều thập kỷ, nhưng bản thân ông Phượng cũng đã trở thành chuyên gia trong việc xử lý các loại máy ảnh số. “ Sửa chữa máy ảnh số thậm chí còn dễ hơn máy ảnh phim, vì các linh kiện thay thế có thể tìm kiếm dễ dàng. Còn máy phim nhiều khi không tìm được linh kiện thì đành chịu”.
“Là nghề cha truyền con nối nên tôi cũng cố gắng để các con mình theo nghiệp, không để thất truyền” – ông Phượng nói. Để con tiếp quản nghề gia truyền, ông Phượng đã nhìn xa trông rộng, hướng cho hai cậu con trai phải học thật tốt điện tử, vi tính và tiếng Anh. Anh Long con trai ông Phượng vui vẻ bảo: “ Đó là điều kiện của bố tôi để chúng tôi được theo nghề đấy. Trải qua 4 thế hệ sửa chữa máy ảnh, song điều đáng tự hào của gia đình là đều tự mày mò học nghề mà không hề qua trường lớp”. Mà quả thật, không tự hào sao được bởi đâu phải gia đình nào cũng có “bản sắc” như vậy!.
Trò chuyện thêm với ông Phượng, mới thấy, ông yêu nghề biết nhường nào. Ông bảo, khách đến đây đủ loại, chuyên nghiệp có, nghiệp dư có, Tây, ta đều có. Quan trọng nhất với người làm nghề này là chữ Tâm và phải rèn được tính tỷ mỉ, cẩn thận. “Mấy đời nhà tôi làm nghề sửa máy ảnh đều tâm niệm điều đó. Giờ đây, thời đại kỹ thuật số, khách hàng cũng đông hơn, rất nhiều người thợ không có Tâm, phá nát máy, thậm chí lấy giá cao hơn rất nhiều giá trị của chiếc máy. Nhưng với chúng tôi, uy tín được coi làm đầu”. Cũng có lẽ vì thế mà chẳng cần đến biển hiệu hay những lời quảng cáo màu mè, căn gác nhỏ nhà ông vẫn luôn được người ta “rỉ tai” nhau và tìm đến. Gắn bó với nghề nhiều năm, bản thân ông Phượng hiểu rõ, dù ở thời nào, máy phim hay máy kỹ thuật số, người thợ đều phải kiên trì, không ngừng học hỏi. Cũng bởi vậy, ông hướng cho các con ông học giỏi ngoại ngữ và điện tử. Giờ đây, các con ông đều là thợ giỏi, được rất nhiều người biết đến trên các diễn đàn nhiếp ảnh.
Gần 70 tuổi, có 50 năm trong nghề sửa chữa máy ảnh, với vô số những kỷ niệm vui buồn nhưng ông Phượng luôn cho rằng, yêu nghề và say nghề là yếu tố đầu tiên để sống được với nghề sửa chữa máy ảnh. Cứ nhìn cái cách ông tư vấn cho khách hàng thì biết. Mỗi khi có ai đó đến sửa máy, ông đều tư vấn tỷ mỷ cho họ cách sử dụng, cách bảo quản để máy được bền… Và cũng bởi lòng yêu nghề của ông mà cái căn gác chỉ vẻn vẹn chừng 20m2 ấy luôn là địa chỉ tin cậy của dân phó nháy Hà Thành suốt gần một thế kỷ qua.
Nghề sửa máy ảnh ở ngôi nhà số 15 Phùng Khắc Khoan có từ cách đây một thế kỷ. Công việc tại đây luôn quá tải bởi nhu cầu của người chơi ảnh không ngừng tăng.


Kiên trì và cẩn thận là hai nguyên tắc vàng của người thợ sửa chữa máy ảnh.


Hàng chục chiếc hộp phân loại những linh kiện máy ảnh khác nhau như lò xo nén, đo sáng, bộ nhại, bòng đèn flash, vi mạch điện tử… 


Các máy cơ khí như máy khoan, tiện, mài, hàn… cũng được sử dụng cho việc sửa chữa máy ảnh.


Một chiếc ống kính với những thấu kính bị mốc đang nằm trên “bàn mổ”.


Với mỗi người chơi ảnh, việc phải đem chiếc ống kính của mình đi lau vì bụi, mốc hầu như là không tránh khỏi.


Chiếc ống kính mốc này sẽ đẹp long lanh khi qua bàn tay của người thợ.

Ông Nguyễn văn Phượng đang căn chỉnh thước đo nét của ống kính. 


Bệnh thường gặp nhất với máy ảnh số là hỏng cửa trập, anh Nguyễn Ngọc Cường cho biết:

Không bị mai một như nhiều nghề gia truyền khác, nghề sửa chữa máy thích ứng tốt với thời đại số.

One response

  1. Tuan

    ai muốn mua máy ảnh mới và ống kính mới thì cứ qua cho Long và Cường sửa nhé, đảm bảo giống tui bây giờ.

    March 22, 2013 at 14:58

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s