PMK is A noBAD Friend

Văn hoá

Diều giấy Nhật Bản

Diều giấy là loại đồ chơi có thể thả bay trên bầu trời nhờ sức của gió. Người ta biết đến diều ở Nhật Bản như một trò chơi phổ biến vào đầu năm mới. Nó được làm bằng cách căng giấy, vải hoặc ni lon trên tấm gỗ hoặc tre đã được dựng thành khung diều.

ふたり.jpg

Diều giấy là loại đồ chơi có thể thả bay trên bầu trời nhờ sức của gió. Người ta biết đến diều ở Nhật Bản như một trò chơi phổ biến vào đầu năm mới. Nó được làm bằng cách căng giấy, vải hoặc ni lon trên tấm gỗ hoặc tre đã được dựng thành khung diều.

Để hiểu rõ hơn tại sao ở Nhật Bản, trò chơi thả diều lại được yêu thích và phổ biến đến vậy chúng ta hãy cùng trở lại để tìm hiểu kỹ hơn về lịch sử phát triển của diều ở quốc gia này nhé!

Người ta nói rằng diều giấy có xuất xứ từ Trung Quốc khoảng hơn 1000 năm trước đây. Đầu tiên Diều giấy được sử dụng như một cách thức để liên lạc với những vùng ở xa hay còn được dùng như một thuật bói toán mang tính tôn giáo, tiên đoán những việc xảy ra qua trạng thái của con diều.

蝶.jpg

Diều Trung Quốc rất đa dạng thường có hình các loài động vật như bướm, chim muông, và các loại thú khác, ngoài ra còn có các loài vật trong truyền thuyết như rồng và phượng hoàng. Cho đến hiện nay, nguyên liệu cao cấp nhất để làm diều là lụa, lụa được căng lên khung tre nhẹ và còn được tô điểm bằng chữ hay tranh vẽ tranh lên thân diều.

Trò chơi thả diều du nhập vào Nhật Bản vào khoảng thế kỷ thứ 7 khi những vị tu hành đạo Phật của Nhật Bản hành hương đến Trung Quốc và khi trở về cố đô Na ra đã mang về trò chơi lạ mắt. Đó chính là những con diều đầu tiên của người Nhật, và đương nhiên vào thời điểm đó ở Nhật chúng là hàng “ngoại quốc” .

kitejapan.jpg

Diều truyền thống của Nhật là diều làm bằng cách căng giấy nhật trên khung tre. Diều Nhật rất đa dạng về chủng loại như là hình chữ nhật hình tam giác, hình lục giác, hình người, …Ngoài ra còn có diều gắn sáo để vừa thả vừa phát ra âm thanh.

Người ta thường gắn thêm các dải giấy dài mảnh (có thể là nilon) được gọi là đuôi diều để tăng tính cân bằng cho diều. Đuôi diều có loại được gắn vào cả 2 bên có loại chỉ gắn vào giữa. Khi gắn đuôi diều thì có thể tránh cho diều quay vòng hoặc chao đảo và để dễ điều khiển khi ở trên cao.
みせ.jpg

Để làm cho diều bay trên không một cách ổn định thì cần có các vị trí ổn định. Nhiều người thường nghĩ đuôi diều là bộ phận giúp diều cân bằng nhưng theo anh Akida một người chơi diều lâu năm thì trong khoảng 100 loại diều của Nhật thì có đến hơn một nửa là không có đuôi. Vậy bộ phận giúp diều cân bằng không phải chỉ có phần đuôi.

Ví dụ như diều giấy loại diều Yakko (Diều mang hình võ sĩ dang tay) thì ống tay áo bên trái và bên phải có thể xoay ngược phía sau và hướng gió có thể luồn qua giúp diều cân bằng. Nếu nắm được những bộ phận giúp cân bằng thì có thể tạo ra nhiều loại diều khác nhau. Người ta thường nói với việc làm diều khi trong tâm trí xuất hiện những kiểu diều thú vị thì vẫn luôn cần có những hiểu biết về bộ phận cân bằng để giúp cánh diều có thể bay lên thực sự.

Diều thể thao ra đời năm 1960. Với loại diều này, người chơi diều có thể dùng 2, 4 hoặc nhiều dây nối để điều khiển diều thuần thục.

Khởi nguồn của sáng tạo này là trong thế chiến thứ 2, hải quân Mỹ đã sử dụng loại diều 2 dây để luyện bắn tên lửa đất đối không, không ngờ nó đã trở thành khởi nguồn của các cuộc thi diều quốc tế sau này.

Đại hội diều định kì hàng năm được tổ chức trong đó có sự đua tranh về kỹ thuật điều khiển các loại diều theo nhóm qui định: nhóm cùng hình thức kết cấu, nhóm thi nhào lộn lượn bay phối hợp theo nhạc.(như khi vẫn còn là trẻ con.)

Các loại diều phổ biến

似顔.jpg

Chiếc diều này hay được thả vào ngày Tết

おもい.jpg

Chiếc diều dài hàng trăm mét hay còn gọi là Liên diều

こぼり.jpg

Loại diều hình cá chép trẻ em hay thả trong ngày lễ 5-5

Diều và văn hóa Nhật bản

たこ.jpg

Gọi diều là Tako theo tiếng Kanto, tiếng Kansai là Ika, hay Ikanobori. Nguồn gốc của việc gọi là Tako hay Ika là do phần đuôi diều tạo cho diều có hình dáng giống như là con bạch tuộc (Tako) hay là con mực (Ika) khi bay lên bầu trời. Ở Nagasaki còn gọi là Hata (lá cờ) và có mở cả đại hội thả diều hata.

Diều là trò chơi đón chào năm mới

Trước đây, trong ngày nghỉ đông và cả năm mới thì người ta hay nhìn thấy lũ trẻ chơi thả diều. Bất kể hàng đồ chơi nào cũng có tần suất trẻ con mua diều giấy cao, gần đây, cả những của hàng bánh kẹo và văn phòng phẩm cũng bán diều giấy. Thời gian cao điểm nhất của thú vui thả diều có lẽ là vào những năm 1970. Đến mức vào dịp nghỉ đông, trên chương trình tin tức buổi tối có phát đi thông báo của các công ty Điện lực như là “Hãy thả diều ở những nơi rộng rãi, không có đường điện”, “Hãy liên lạc ngay cho chúng tôi nếu diều mắc vào dây điện”…Dường như vào thời đó, tình trạng thả diều tràn lan đã gây  ra nhiều rắc rối.

Đại hội thả diều

Thông thường từ năm mới cho tới tháng 2 thì đại hội thả diều diễn ra trên khắp đất nước. Diễn ra rât nhiều nơi như công viên hay dọc hai bên bờ sông

Ở thành phố Higashiomi tỉnh Saga diễn ra hội thả các loại diều lớn thường có diện tích khoảng 100 Tatami (chiều dài là 13m còn chiều ngang là 12m) nặng khoảng 700kg thường được gọi là Lễ hội diều Yokaichi. Hội diều này bắt đầu từ thời kì Edo. Người ta có ghi lại rằng vào năm 1882 (năm Minh trị thứ 15) có hội thả diều giấy đã thả được chiếc diều to 220 tatami lên trời.

凧試合.bmp

Hiện nay, Truyền thống thả diều trong Lễ hội diều Yokaichi ở thành phố Higashiomi được đánh giá là tài sản văn hóa dân gian phi vật thể của nước Nhật.Ngoài ra, trên khắp nước Nhật có thể kể đến rất nhiều các lễ hội thả diều lớn ở các nơi như thành phố Kasukabe tỉnh Saitama, thành phố Sagamihara  tỉnh Shinnagawa, thành phố Zama ở tình Shinnagawa, thành phố Niigata tỉnh Niigata, thành phố Hamamatsu tỉnh Shizuoka, khu Uchiko tỉnh Ehime.

Hiệp hội diều Nhật Bản thành lập vào năm 1969 và tập hợp những người có niềm đam mê các loại diều mà không phân biệt là diều kiểu Nhật hay diều kiểu phương Tây. Tại bảo tàng diều ở Nippon Bashi – Tokyo có trưng bày trên khoảng 400 vị trí là các loại diều đến từ Nhật Bản và nhiều nước trên thế giới. Trong đó có thể kể tới tác phẩm diều cổ của Hashimototezo – bậc thầy cuối cùng của trường phái diều vẽ tay thời Edo đến những cánh diều hình lá được nối bằng dây câu cá của Indoneshia, tác phẩm diều mô phỏng hình chim của Newzeland hay loại diều mini mang hình những con tem lớn…


Follow

Get every new post delivered to your Inbox.